مشاور آماده گفتگو با شما است

سنگ گچ (CaSO4 2H2O) 

سنگ گچ (Gypsum) ،ژیپس، سولفات دوکلسیم آبدار طبیعی است و در چندین فرم بلوری بصورت آنیدرات CaSO4 (Anhydrate) ، دیهیدرات CaSO4 2H2O (Dehydrate) یافت می شود که در تشکیلات خاکی پوسته جامد کره زمین بصورت قشرهای نسبتاً ضخیم فراوان است که آن را استخراج می‌کنند و مورد استفاده قرار می‌دهند .این سنگ عمدتا به صورت سنگ های رسوبی دریایی مشاهده می شود که این رسوبات به صورت بلوری و غیربلوری وجود داشته و از این رو گچ دوست دار محیط زیست قلمداد می گردد. ذخایر سنگ گچ به صورت لایه های تخت روی هم قرار گرفته و اغلب در بین این لایه ها سنگ آهک یا سنگ رسی نیز وجود دارد. ذخایر سنگ گچ حاصل فرآیندهای طبیعی است که میلیون ها سال قبل زمانی که آب شور اقیانوس ها بیشتر سطح زمین را پوشانده بودند. سنگ گچ دارای آب فراوانی است که در هنگام قرار گرفتن در معرض حرارت شدید آزاد می گردد، این ویژگی سبب گردیده است که مصالح ساختمانی ساخته شده از گچ برای جلوگیری از آتش سوزی پیشنهاد داده شوند. در حالت خلوص کامل سنگ گچ سفید رنگ می باشد اما معمولا سنگ گچ دارای ناخالصی هایی است که این ناخالصی ها سبب خاکستری رنگ شدن سنگ گچ می شوند که انتخاب سنگ گچ مرغوب و نحوه آماده سازی آن از عوامل کلیدی برای تولید گچ مرغوب می باشد. گر چه در بیشتر نقاط جهان معادن سنگ گچ زیر زمینی هستند ، اما در ایران تمام معادن سنگ گچ به شکل سطحی و با روش های روباز استخراج می شوند. سنگ گچ مانند اغلب سنگ های مصرفی دیگر با روش چال زنی و انفجار استخراج می گردد. همچنین چنانکه ذخیره به شکل تپه یا کوه باشد و لایه های گچ در امتداد افق پیوسته باشند ، استخراج سنگ گچ توسط ماشین های استخراج پیوسته امکان پذیر است.

سنگ گچ مروارید بندرپل 

صنایع گچ مروارید بندر پل (Morvarid Bandar Pol Gypsum) با بیش از دو دهه فعالیت در زمینه تولید و صادرات سنگ گچ مرغوب با عیار بالا در جنوب ایران استان هرمزگان ، شهر بندرعباس، و کسب دستاوردهای فراوان در عرصه ملی، منطقه ای و بین المللی، مفتخر است با بکارگیری آخرین دستاوردهای علمی ، تکنولوژی روز جهانی در صنعت گچ و همچنین بهره گیری از مرغوبترین معادن سنگ گچ جنوب کشور واقع در منطقه بندرپل و بندرخمیر در زمینه استخراج گچ و صادرات سنگ گچ توانسته تحولی بزرگ ایجاد نماید. استقرار معادن گچ مروارید بندرپل در استان هرمزگان و فاصله 55 كيلومتري معادن سنگ گچ مروارید بندرپل با بندر شهيدرجائي واقع در شهر بندرعباس، بعنوان بزرگترين بندر تجاري ايران و قابليت دستيابي به امكانات و تجهيزات بندري ، باعث توانمندي بيشتر این شرکت در ارائه خدماتی چون حمل زمینی سنگ گچ از معدن به اسکله شهید رجائی، نمایندگی کشتیرانی کشتی های حامل سنگ گچ، و دیگر شناورهای دریائی مانند بارج و یدک کش جهت حمل سنگ گچ، لندینگ کرافت جهت حمل سنگ گچ، ترخیص گمرکی سنگ گچ، تهیه کانتینر جهت حمل سنگ گچ، استفاده از بارج های 2000 تنی، بارج 5000 تنی، بارج 7000 تنی و بارج 10000 تنی جهت حمل سنگ گچ ،محوطه اختصاصی دپو و بارگیری سنگ گچ، خدمات بندری بارگیری شامل بارگیری سنگ گچ در بارج، بارگیری سنگ گچ در کشتی و بارگیری سنگ گچ در کانتینر ، بارگیری سنگ گچ بصورت فله و بسته بندی (کیسه و جامبوبگ) ، تحویل فوری و به موقع سنگ گچ و صادرات انواع سنگ گچ شامل سنگ گچ جهت مصرف در صنایع سیمان و تولید سیمان خاکستری و سنگ گچ جهت تولید سیمان سفید، سنگ گچ جهت تولید پودر گچ و انواع گچ با خصوصیات متفاوت، سنگ گچ جهت مصارف صنعتی، سنگ گچ جهت مصارف شیمیایی به عنوان افزودنی، سنگ گچ با دانه بندی و مش های متفاوت با قیمتی مناسب به اقصی نقاط جهان از طریق بنادر استان هرمزگان مخصوصا اسکله شهید رجائی و من جمله صادرات سنگ گچ به کشورهای آسیایی ، صادرات سنگ گچ به کشورهای افریقایی ، صادرات سنگ گچ به کشورهای خاورمیانه و صادرات سنگ گچ به کشورهای حوزه خلیج فارس می باشد.


انواع سنگ گچ 

  • سنگ گچ مخصوص کارخانجات سیمان
سنگ گچ خوب مورد استفاده در صنعت سیمان از نوع ژیپس می باشد. حدود 4 درصد سنگ گچ با کیفیت جهت كنترل گيرش سيمان به كلينكر خروجي از كوره افزوده مي شود و سپس در آسياب کارخانجات سيمان پودر مي گردند. قبلاً سنگ گچ در سنگ شكن خرد شده و سپس در قيف مربوطه ذخيره شده است. سرعت تركيب پودر كلينكر با آب بسيار شديد است و بهمين خاطر از سنگ گچ براي كنترل اين تركيب و گيرش سيمان استفاده مي شود.
  • سنگ گچ جهت مصارف کارخانجات گچ و مصنوعات گچی
سنگ گچ بکار رفته در مصارف ساختمانی از گروه مصالح ساختمانی كلسیم دار است که پس از پختن و آسیاب کردن سنگ ، گچ سفید بدست می آید که بعنوان مواد اولیه در مصنوعات گچی مانند :
پودر گچ افزودنی، پودر گچ قالب سازی، پودرگچ سفیدکاری، پودر گچ صیقلی، پودر گچ نازک کاری، پودر گچ ضدرطوبت، پودر گچ سپراتوری، پودر گچ پاششی، پودر گچ پرداخت، پودر گچ سبک، پودر گچ سپراتوری، پودر گچ برفی، پودر گچ زیرکار، پودر گچ براق، پودر گچ ابزار زنی، پودر گچ گچبری، پودر گچ مجسمه سازی، پودر گچ سفت کاری، پودر گچ مولدینگ، پودر گچ زبره، پودر گچ میکرونیزه، پودر گچ سوپر میکرونیزه، پودر گچ گیپتون، پودر گچ دیرگیر، پودر گچ زودگیر، پودر گچ با سختی بالا، پودر گچ رنگی، پودر گچ درزگیری، پودر گچ ترکیبی، پودر گچ نرمه کشی، پودر گچ ماله کشی، پودر گچ با سفیدی بالا، پودر گچ روکار، پودر گچ زیرکار، پودر گچ طاق زنی، پودر گچ و خاک، پودر گچ و ماسه، پودر گچ و سیمان، پودر گچ و سیمان سفید، پودر گچ و پرلیت، پودر گچ و پودر شیشه، پودر گچ با گیرش 30 دقیقه و پودر گچ با گیرش 60 دقیقه بکار می رود.
  • سنگ گچ جهت مصارف صنعتی خاص
گچ برحسب روش تولید آن در صنایع مختلفی از قبیل گچ جهت تولید سیمان ، گچ در صنایع چینی ، گچ در صنایع سرامیک، گچ در صنایع شیشه ، گچ در صنایع کشاورزی، گچ در صنایع پزشکی، گچ در صنایع کاغذ، گچ در صنایع پتروشیمی، گچ در صنایع چرم ، گچ در تولید کود کشاورزی ، گچ جهت باروری و آماده سازی زمین های کشاورزی و غیره کاربرد دارد که یکی از مهمترین موارد استفاده از گچ در صنعت ساختمان سازی (اندود، سفیدکاری، تمیزکاری، پرداخت، گچ بری، ملاتهای گچی، عایق حرارتی و صوتی،متعادل سازی دما، مجسمه سازی و ...) می باشد.
  • سنگ گچ بلوری
این سنگ ها یا از برگ های نازک هیدروسولفات کلسیم که به همدیگر چسبیده اند (سنگ گچ لایه لایه) و یا از تارهای بلوری هیدرو سولفات کلسیم که به هم می چسبند (سنگ گچ ابریشمی) بوجود آمده اند.
  • سنگ گچ غیر بلوری
این نوع سنگ گچ ها فراوان ترین نوع سنگ گچ می باشند و بیشتر کاربرد گچ پزی دارند.
  • سنگ گچ مرمری
این نوع سنگ گچ به علت نرمی،کار کردن با آن و تراشیدن آن بسیار آسان است و به همین علت از آن برای ساختن وسایل زینتی استفاده می شود.
  • سنگ گچ های خالص
این سنگ گچ بی رنگ بوده و چنانچه در ترکیب آن زغال باشد رنگی خاکستری داشته و هرگاه هیدراکسید آهن باشد بر حسب نوع اکسید، رنگ های زرد روشن، کبود و یا سرخ خواهد داشت.

انواع سنگ گچ خالص معدن

سنگ گچ بدون آب تبلور، در رگه های بین سنگ ها توسط آب های زیر زمینی در نزدیک سطوح قابل دیدن به گچ آبدار تبدیل میشود و چون از آب نمکی تشکیل شده در اغلب اوقات میتواند شامل کانی های دیگری مانند نمک های کلر و سدیم و گوگرد باشد و حتی حباب های هوا و آب را به دام اندازد. سنگ گچ در مقایسه با سنگ معمولی یا کوارتز ، یک عایق طبیعی حساس به گرما محسوب میشود.
  • سنگ گچ سلنیت
نوع بی رنگ و شفاف سنگ گچ است که کلمه ای یونانی به معنی ماه و سنگ ماه نما می باشد.
  • سنگ گچ ساتین اسپار
نوع دیگر سنگ گچ است که فرم فیبری با جلای ابریشمی سنگ گچ است که مانند تار متراکم به هم پیوسته است و نور هنگام عبور از این سنگ، به تارهای این بلور برخورد کرده و منحرف میشود.
  • سنگ گچ آلاباستر
نوع دیگر سنگ گچ، آلاباستر، رخام گچی یا مرمر سفید نام دارد که بصورت ریزدانه ی فشرده و نرم است و متراکم، چرب مانند، بی رنگ و گاهی شفاف به دست می آید. قرن هاست از این نوع سنگ گچ به عنوان یک سنگ تزئینی در مجسمه سازی و کارهای هنری استفاده می شود.
  • سنگ گچ مارین گلاس
نوع سنگ گچ ورقه ای مطبق است که بصورت لایه لایه می باشد. و مصرف گچ پزی ندارد.
  • سنگ گچ خوشه ای
نوع دیگری از سنگ گچ است که تارهای ابریشم به هم پیوسته دارد.
  • ژیپست یا جیپست
نوعی سنگ گچ فشرده و پودری شکل است که با کمی رس مخلوط می باشد.


گچ در بندرعباس و صادرات گچ از بندرعباس و اسکله شهید رجائی

استان هرمزگان داری معادن گچ غنی می باشد که گستردگی عمده آنها در غرب شهر بندرعباس و حومه شهرستان های بندرپل و بندر خمیر می باشد. در قدیم الایام گچ بصورت سنتی پخت و صادرات آن با لنج های چوبی از بندرپل و بندر خمیر به کشورهای حاشیه خلیج فارس و هندوستان رواج داشت. امروزه با افزایش تقاضای گچ ، روش های پخت مدرن گچ و همچنین ظهور کارخانجات عظیم سیمان و محصولات گچی انقلابی در تولید و شیوه پخت گچ و همچنین صادرات گچ از بندرعباس رخ داده است. بندرشهید رجائی بعنوان کانون صادرت سنگ گچ و مواد معدنی و همچنین حمل سنگ گچ توسط کشتی های غول پیکر و انواع شناورهای فلزی و استفاده از سنگ گچ بعنوان مواد اولیه در صنایع مختلف شیوه سنتی را دگرگون نموده است.

ویژگی های سنگ گچ مروارید بندر پل

  • استخراج سنگ گچ از معادن غنی و با کیفیت بالا در بندرعباس
  • استخراج سنگ گچ حجم بالا توسط مدرن ترین ماشین آلات استخراج
  • دارای مجهزترین و به روزترین تجهیزات دانه بندی سنگ گچ
  • حمل و نقل سریع و مناسب سنگ گچ به سراسر نقاط ایران و جهان
  • کنترل کیفیت پیوسته قبل از استخراج تا زمان بارگیری

 سایر امکانات بارگیری سنگ گچ

  • محوطه دپو و بارگیری آسفالته سنگ گچ در اسکله شهید رجائی
  • باگت های استاندارد جهت بارگیری سنگ گچ در اسکله شهید رجائی
  • نیروهای مجرب و آموزش دیده جهت بارگیری سنگ گچ در اسکله شهید رجائی
  • تیم بسیار قوی ترخیص سنگ گچ ، تخلیه و بارگیری سنگ گچ
  • تیم بسیار قوی کنترل و نظارت بر تخلیه و بارگیری سنگ گچ
  • بار شماری سنگ گچ
  • نمایندگی کشتیرانی و ایجنسی کشتی های وارده و خارجه
  • چارترینگ (اجاره) بارج و یدک کش جهت حمل سنگ گچ به کشورهای مجاور و جزایر خلیج فارس و دریای عمان
  • چارترینگ کشتی (اجاره) جهت حمل دریایی سنگ گچ به اقصی نقاط جهان
  • چارترینگ (اجاره) لندینگ کرافت جهت حمل دریایی سنگ گچ به کشورهای همسایه و جزایر خلیج فارس و دریای عمان
  • حمل زمینی سنگ گچ و مواد معدنی از معادن به اسکله و مبادی خروجی کشور
  • تهیه و تدارکات کشتیرانی
  • ارائه کلیه خدمات بندری، حمل دریایی، ترخیص، بسته بندی، انبارداری، بارگیری، نمایندگی کشتیرانی، چارترینگ و اجاره کشتی به کلیه معدن کاران، بازرگانان، صادر کنندگان، تولید کنندگان مواد معدنی من جمله سنگ آهن، سنگ گچ، کائولین، فلداسپار، فلورین، ذغال سنگ، کرومیت، بنتونیت، دولومیت، بتومین (قیر طبیعی)، کربنات کلسیم، سرباره مس، سرباره آهن، سیمان، کلینکر، سلیکاسند، پودر میکا، پودر گچ، سیمان سفید، سیمان خاکستری، خرده سنگ، ماربل چیپس، سنگ آهک، گوگرد، بوکسیت، سنگ آلومینیوم، مگنتیت، هماتیت

روشهاي مختلف تشکیل سنگ گچ

امروزه محل اصلی رسوبگذاري سولفات دریایی ، جایی که بخش اولیه تشکیل ژیپس – انیدریت را میتوان مشاهده کرد، در مناطق بالاي بین جزر و مدي و بالاي جزر و مدي قرار دارد. ژیپس به صورت جابجایی در رسوبات به فرم بلورهاي صفحه اي ، گل سرخی ، سلنیت و ماکل دار با اندازه کمتر از 1 میلیمتر تا بیش از 25 سانتیمتر رسوب می کند. انیدریت همچنین به صورت لایه هاي نازك یا طبقاتی از ندول هاي در هم آمیخته در بیشتر قسمتهاي به سمت خشکی سبخاها رسوب می کند. تشکیل انیدریت به یک آب و هواي خشک با درجه حرارت متوسط سالیانه بالا (بالاي 22 درجه سانتیگراد) و درجه حرارت فصلی بیش از 35 درجه نیاز دارد. در جایی که آب و هوا کمی خشک باشد، آنگاه ندول های اولیه اي از بلورهاي ژیپس ممکن است در داخل رسوب تشکیل شود.
  • رشد ژیپس در کف
بلورهاي ژیپس می تواند در کف دریاچه ها ، مردابها و فلات هاي کم عمق اطراف حوضه هاي تبخیري با اشکال بلوري متنوع ، برخی تماشایی و خیلی بزرگ (تا 7 میلیمتر) ، ته نشین شود. این ژیپس سلنیتی معمولا بطور عمودي ، تقریبا مانند علف ، به صورت منفرد (منشوری) ، ماکل دار (دم چلچله ای) و بلورهاي شکافدار رشد می کند و به علت وجود ناخالصی هاي ارگانیکی ، سطوح بلوري انحنادار نیز فراوان است. لایه هایی از این بلورهاي ژیپس ، معمولا یک بافت پنجه اي مشخصی هستند (شبیه برگ نخل). مخروطهای ژیپسی ، ساختمانهاي به شکل کلم و گنبد نیز یافت می شود. لامینه هاي نازك رس ، ژیپس تخریبی در اندازه سیلت و پلوئیدها در داخل لایه هاي ژیپسی رشد کرده در کف ، فراوانند و افق هاي استرومالیتی نازك نیز ممکن است وجود داشته باشد.
  • سولفاتهای لامینه ای
ایندیت هاي لامینه ای (یا ژیپس) ، از تناوب لامینه هاي سولفات نازك یا لامینه اي با ترکیب مختلف که معمولا کلسیت و کلسیت عنی از مواد آلی است، تشکیل شده اند . لامینه هاي نازك ژیپس – ایندریت در نمک طعام نوعی از نمک طعام است. زوج هاي انیدریت - کلسیت و انیدریت - مواد آلی بطور تیپیک کمتر از چندین میلیمتر ضخامت دارند، و لیکن ممکن است توالی هایی با صدها متر ضخامت را تشکیل دهند. بلورهاي سولفات، معمولا خیلی ریز (1 تا 10 میکرون) هستند و احتمالا در سطح لایه های توده آب در حال تبخیر ته نشین می شوند.
  • سولفاتهای دوباره رسوب یافته
بعد ازینکه ژیپس – انیدریت (در زیر آب یا خشکی) رسوب کردند، ممکن است حمل شده و مجددا رسوب نمایند. یا اینکه توسط باد ، امواج ، فرآیندهاي جریانی مجددا به حرکت درآمده و رسوبات تخریبی را تشکیل دهند. حرکت مجدد ژیپس های بین جزر و مد – بالای جزر و مدي سولفاتهاي بالامینه مورب وریپل دار، کنگلومراهاي درون سازندي از قطعات بلوری ژیپس و استرومالیتهاي ژیپسی (در جایی که دانه هاي آواری توسط پوششهاي موجودات میکروسکوپی به تله افتاده اند) را ایجاد می کند.
  • ژیپس ثانویه و رشته ای
بالا آمدن توالی انیدریتی (شاید مدت زیادي بعد از تشکیل و آنها) و تماس با آبهاي شیرین زیرزمینی نزدیک سطح زمین باعث تشکیل ژیپس ثانویه می شود . عقیده بر اینست که ژیپس هاي رشته اي، تحت فشار رگه هاي پر شده از آب که در اثر شکستگی هیدرولیکی بوجود آمده اند، رشد کرده اند. با این وجود منشا ژیپس مشخص نیست. یک نظر بر اینست که آنها از نظر حجم افزوده شده سولفاتهاي حاصل از آبگیری انیدریت سرچشمه گرفته اند در حالیکه نظر دیگر این است که ژیپس از آبهاي درون حفره ای غنی از سولفات هاي باقیمانده نتیجه شده اند.


مزایای استفاده از گچ

  • گچ (سولفات كلسيم) داراي دو عنصر غذايي پرمصرف كلسيم و گوگرد است
به دليل حلاليت نسبتاً مناسب گچ، عناصر غذايي كلسيم و گوگرد براحتي در اختيار ريشه گياه قرار مي گيرد.
  • گچ موجب بهبود و استحكام ساختمان خاك مي شود
در خاكهاي سديمي ذرات خاك پراكنده هستند و وجود سديم مانع نزديك شدن اين ذرات به يكديگرشده و از تشكيل ساختمان خاك جلوگيري مي كند.كلسيم داراي دو بار مثبت بوده و براحتي جايگزين سديم شده و موجب نزديك شدن ذرات رس و تشكيل ساختمان مي شود. هر چقدر دانه بندي خاك بيشتر باشد، نفوذ هوا و آب و ريشه راحت تر صورت مي گيرد.
  • جهت اصلاح خاكهاي سديمي از گچ استفاده مي شود
خاكهاي سديمي، خاكهايي هستند كه شوري آنها كم، مقدار سديم تبادلي و واكنش pH خاك بالا است. در سطح اين خاكها لكه هاي قهوه اي و چرب مشاهده مي شود كه حاصل پراكنش ذرات هوموس خاك توسط سديم مي باشند. خاكهايي كه چندين سال با آبهاي شور آبياري شده اند، چنانچه با آب شيرين (جابجايي موتور پمپ) آبياري شوند، نمكهاي محلول از خاك شسته مي شوند و سديم بر روي ذرات خاك باقي مي ماند. اين سديم موجب پراكنش ذرات خاك، كاهش نفوذپذيري خاك، مختل شدن تهويه خاك و افزايش pH خاك به بالاتر از 8/5 و در مواردي حتي 10 تا 11 نيز مي گردد.
  • گچ جهت اصلاح خاكهاي رسي و داراي لايه متراكم استفاده مي شود
قبل از احداث باغ با اضافه كردن كودهاي حيواني، مالچ و بقاياي گياهي به خاك و شخم زدن عميق سختي اين خاكها تا حدي اصلاح مي گردد ولي چنانچه باغ اصلاح شده باشد امكان استفاده از كود حيواني و بقاياي گياهي و زير و رو كردن خاك وجود ندارد. در چنين شرايطي مي توان با استفاده از گچ به صورت متوالي طي يك دوره سه ساله نفوذپذيري خاك را افزايش داده و خاك را پوك نمود. استفاده بلند مدت از گچ موجب شسته شدن ميليون ها ذره رس ريز شده و لايه سخت و رسي خاك را نفوذپذير و سست تر نمايد. گچ دانه اي براي استفاده در سطح خاك باغات بهتر است.
  • گچ موجب كاهش pH خاكهاي سديمي مي شود
بالا بودن pH خاكهاي سديمي يك مشكل بزرگ براي جذب بعضي از عناصر غذايي از قبيل آهن و روي است. تصعيد ازت از سطح اين خاكها هنگامي كه كودهاي ازته در سطح خاك پاشيده مي شود، يكي ديگر از معضلات، pH بالاي خاكهاي سديمي است. استفاده از گچ pH اين خاكها را كاهش داده و به حد خنثي (7/8-7/5) مي رساند. اين محدوده pH براي رشد و نمو اكثر گياهان زراعي و باغی قابل قبول است.
  • گچ پايداري مواد آلي در خاك را افزايش مي دهد
كلسيم حاصل از انحلال گچ موجب اتصال مواد آلي به ذرات رس خاك و تشكيل خاكدانه هاي با استحكام زياد مي شود.چسبيدن مواد آلي به سطوح كلوئيدي پايداري اين مواد را افزايش مي دهد.
  • استفاده از گچ موجب اصلاح نسبت كلسيم به منيزيم به نفع كلسيم مي شود
در اكثر باغات پسته نسبت كلسيم به منيزيم در محلول خاك به حدي پايين است كه زيادي منيزيم، جذب كلسيم را محدود كرده است. پيدايش عارضه لكه پوست استخواني پسته احتمالاً در رابطه با همين مسأله مي باشد. مقدار كلسيم مورد نياز براي تشكيل پوسته استخواني ميوه پسته خيلي زيادتر از مقدارلازم براي رشد برگ و ساير اندام هاي گياه است، عليرغم اينكه ماده مادري اكثر خاكهاي ما آهكي بوده و مقدار مطلق كلسيم در محلول خاك كافي و حتي بالاتر از حد مورد نياز است، زيادي منيزيم محل هاي جذب كلسيم بر روي سطح  ريشه را اشغال كرده و مانع از جذب كلسيم توسط ريشه مي شود.
  • استفاده از گچ مدت زماني را كه پس از آبياري مي توان زمين را شخم زد، كوتاه مي كند
زمين هايي كه گچ دريافت كرده اند را مي توان با درصد رطوبت بالاتري شخم زد بدون اينكه خطر فشردگي يا تخريب ساختمان خاك وجود داشته باشد. به عبارتي در دامنه وسيعتري از رطوبت، خاك قابل شخم مي باشدو بازده مصرف انرژي را براي شخم كاهش مي دهد.
  • استفاده از گچ بازده آب آبياري را افزايش مي دهد
افزودن گچ به خاك بخصوص در مناطق خشك موجب افزايش ضريب نفوذ آب، افزايش هدايت هيدروليكي خاك، افزايش ذخيره رطوبتي خاك و نفوذ ريشه به اعماق پايين ترمي شودكه  همگي بازده آب آبياري را افزايش مي دهند. خاكهاي تيمار شده با گچ بين 25 تا 70 درصد آب قابل استفاده بيشتري نسبت به خاك هاي بدون گچ در خود ذخيره مي كنند و در بيشتر موارد درآمد ناشي از كاهش مصرف آب بيشتر از هزينه استفاده از گچ مي باشد.
  • گچ به جذب عناصر غذايي توسط گياه كمك مي كند
كلسيمي كه در اثر انحلال گچ در محلول خاك آزاد مي شود، از اجزاي اصلي مكانيسم هاي زيست شيميايي است كه در جذب بيشتر عناصر غذايي توسط ريشه درخت نقش ايفا مي كند.  در صورت عدم وجود كلسيم به اندازه كافي در ريشه گياه اين مكانيسم هاي جذبي دچار اختلال مي شوند.
  • گچ سميت عناصر فلزي سنگين را كاهش مي دهد
كلسيم به عنوان تنظيم كننده تعادل عناصر غذايي كم مصرف شامل آهن، روي، منگنز و مس در گياه عمل مي كند. كلسيم تعادل عناصري را كه توسط گياه جذب شده ولي براي گياه ضروري نمي باشند را نيز كنترل و از جذب زياد اين عناصر توسط گياه جلوگيري مي كند.
  • گچ موجب افزايش كيفيت ميوه شده و از بعضي بيماريهاي گياهي نيز جلوگيري مي كند
در اكثر ميوه هاي در حال رشد مقدار كلسيم در مرز كمبود ديده مي شود. براي برداشت ميوه با كيفيت خوب، وجود كلسيم كافي ضروري است. حركت كلسيم داخل گياه و از اندامي به اندام ديگر خيلي كند صورت مي گيرد. اين سرعت حركت كم در انتهاي سيستم انتقال گياه كه معمولاً ميوه ها قرار دارند، خيلي كندتر نيز مي شود. بنابراين كلسيم بايد پيوسته در اختيار ريشه گياه قرار داشته باشد. كلسيم موجود درگچ موجب جلوگيري از بيماري پوسيدگي گلوگاه در هندوانه و گوجه فرنگي وعارضه لكه تلخ در سيب درختي مي شود.بيماري پوسيدگي ريشه در آواكادو كه توسط فيتوفترا ايجاد مي شود تا اندازه اي توسط گچ قابل كنترل است.
  • گچ موجب كاهش وزن مخصوص ظاهري خاك مي شود
كاهش وزن مخصوص ظاهري خاك به معني پوك تر شدن خاك است. هر چقدر خاك پودرتر شود شرايط براي رشد و توسعه ريشه مناسبتر مي شود. هر چه گسترش ريشه ها در خاك بيشتر باشد جذب آب و عناصري مثل فسفر كه جذب آنها به مقدار ريشه وابسته افزايش مي يابد.
  • گچ اثر سمي كلرور سديم را كاهش مي دهد
كلسيم موجود در محلول خاك جذب سديم توسط ريشه را كاهش مي دهد. بنابراين در خاكهاي شور وسديمي كه نمك غالب كلرور سديم است، استفاده از گچ مقاومت به شوري و سديم را افزايش مي دهد. محل جذب كلسيم و سديم بر روي ريشه يكسان مي باشد. هر چه ميزان كلسيم در محلول خاك بيشتر باشد تعداد زيادتري از محلهاي جذب به كلسيم اختصاص يافته و بدين طريق جذب عنصر حطرناك سديم كاهش مي يابد.
  • گچ قادر به كاهش pH ريزوسفر است
جذب كلسيم توسط ريشه گياه مي تواند pH اطراف ريشه گياه را كاهش دهد. جذب كلسيم با آزاد شدن يون هيدروژن در محلول خاك اطراف ريشه همراه است. كاهش pH ريزوسفر جذب بعضي از عناصر غذايي مثل آهن و روي را افزايش مي دهد.
  • گچ هدر رفت كودهاي ازته به شكل تصعيد را كاهش مي دهد
كلسيم حاصل از انحلال گچ از تصعيد نيتروژن  كودهاي ازته جلوگيري مي كند. توصيه مي شود كه كودهاي ازته به صورت سرك و در سطح خاك پاشيده شوند.
  • گچ مي تواند بخش خيلي كمي از اكسيژن مورد نياز ريشه رانيز تأمين كند
جذب و متابولسيم يون سولفات توسط ريشه موجب آزاد شدن اكسيژن همراه گوگرد موجود در آنيون سولفات داخل ريشه مي شود. اكسيژن توليد شده بتدريج از محيط داخل ريشه وارد ريزوسفر مي گردد. به اين طريق بخشي از اكسيژن مورد نياز ريشه تأمين مي شود.
  • گچ به رشد و نمو كرم هاي خاكي در خاك كمك مي كند
دادن توأم گچ به همراه مواد آلي موجب افزايش رشد و فعاليت كرم هاي خاكي مي گردد كه افزايش فعاليت آنها به نوبه خود موجب افزايش تهويه، دانه بندي خاك، مخلوط شدن و به هم خوردن خاك مي شوند.
  • گچ ميزان فرسايش و توليد روان آب را درزمين هاي شيب دار كاهش مي دهد
مطالعات انجام شده در دانشگاه جورجيا بر روي اثرات گچ نشان داد كه طي يك بارندگي نيم ساعته با سرعت يك تا يك و نيم اينچ بر ساعت ، خاكي كه گچ دريافت كرده بود، 71 درصد بارندگي را جذب كرده ولي خاك شاهد كه گچ دريافت نكرده بود فقط 46 درصد بارندگي را جذب و بقيه به صورت روان آب بر سطح خاك جاري گرديد.
  • گچ مانع ازايجاد شرايط غرقابي در خاك مي گردد
گچ توانايي خاك را در زهكشي آب اضافي خاكهاي با بافت سنگين افزايش مي دهد. در بعضي از باغهاي پسته كه خاك سنگين بوده و يا در اثر قليائيت ساختمان خاك تخريب شده و نفوذپذيري كاهش يافته است مشاهده مي شود كه تا مدت زمان زيادي بعد از آبياري آب در كرتها باقي مانده و امكان وارد شدن به باغ و انجام عمليات شخم، سمپاشي و ... تا چند روز وجود ندارد. استفاده از گچ به مقدار لازم و به روش مناسب با افزايش نفوذپذيري خاك مانع از ايجاد شرايط غرقابي مي شود. غرقاب بودن خاك شرايط تهويه اي را مختل كرده و از طرفي وجود رطوبت زياد به رشد و تكثير قارچ هاي بيماريزا مثل عامل گموز كمك مي كند.
گونه های مختلف گچ
·        
گچ سفيد ساختماني
جهت توليد گچ سفيد ساختماني ابتدا مخلوطي از انواع مختلف سنگ گچ استخراجي پس از دو مرحله عمليات خردايش و سنگ شكني با دانه بندي يكنواخت وارد خط توليد مي شود . اين مخلوط يكنواخت در كوره هاي افقي دوار و در دماها و مدت زمان هاي مختلف پخته و اصطلاحاً كلسيته مي شود گچ كلسيته پس از خروج از كوره تحت دو مرحله آسيا و خردايش ريزدانه قرار مي گيرد . گچ سفيد ساختماني پس از آسياشدن سرند شده و با دانه بندي همگن و مشخص آماده بسته بندي و ارائه مي شود . اين پاكت ها هم از كاغذ و هم از مواد پروپليني مقاوم در برابر آب توليد مي شود .
·         گچ خانواده
گچ خانواده يكي از محصولات جديد مي باشد كه در سال 1383طراحي، توليد و در همان سال به بازار عرضه شد و مورد استقبال زياد مصرف كنندگان قرار گرفت هدف از توليد اين محصول رفاه مصرف كننده گان ودسترسي آسان به گچ  مورد نياز جهت مصارف خانگي و كارگاهي از قبيل مجسمه سازي ،كاردستي كودكان، نصب ابزارهاي گچي ، زير سازي براي نقاشي، گچكاري هاي مختصر و غيره  مي باشد.
·         گچ كريستال
گچ کريستال نوع ويژه ای از محصولات گچی است که بنا به نياز بازارهای داخلي و خارجی برای مصارف خاص و تکنيکی توليد می گردد. گچ كريستال را برای سفيد کاری با کيفيت بالا، گچ کاری با گيرش بلند مدت، دکورسازی و ظریف کاری و پوشش ديوارهای داخلی با وزن تقريبی 40 کيلو گرم بکار می برند.
·         گچ عاج
گچ عاج داراي دانه بندي مافوق نرم و ميكرونيزه است . اين محصول براي مصارف خاص صنعتي و پزشكي مانند : رومالي و كشته كشي ساختمان ، مجسمه سازي و ساخت مجسمه هاي دستي ، توليد قطعات گچي پيش ساخته جهت گچ بري هاي ساختمان ، نصب ابزار گچي و گچبري ، دندان سازي ، گچ پزشكي ، ساخت رنگ لعابي ، ساخت گچ تحرير و غیره به كار گرفته مي شود .
·         گچ پودر
گچ پودر در ساخت و سازهاي داخلي ساختمان بطور معمول مورد استفاده قرار مي گيرد.
·         گچ ميكرونيزه
گچ ميكرونيزه عمدتا در ساخت دكور مورد استفاده قرار مي گيرد. اين نوع گچ از مواد اوليه با كيفيت بسيار بالا توليد مي شود.


ذخایر سنگ گچ

اگر چه در بيشتر كشورهاي دنيا معادن سنگ زيرزميني هستند ولي در ايران تمام معادن سنگ گچ به شكل سطحي و با روش هاي استخراج روباز استخراج مي شوند . سنگ گچ مانند اغلب سنگ هاي مصرفي ديگر با روش چالزني و انفجار استخراج مي گردد . همچنين چنانكه ذخيره به شكل تپه يا كوه باشد و لايه هاي گچ در امتداد افق پيوسته باشند ، استخراج سنگ گچ توسط ماشين هاي استخراج پيوسته امكان پذير است. ذخاير سنگ گچ در تمام قاره هاي دنيا وجود دارد . ذخاير بزرگ سنگ گچ در قاره هاي آمريكا ، آسيا و استراليا وجود دارد . همچنين در اروپا نيز معادن سنگ گچ به شكل سطحي استخراج مي شوند . در سال 1964 ميلادي در جاماهيكا تمبري با تصويري از صنعت گچ چاپ شد . در آمريكاي شمالي معادن سنگ گچ سطحي است و در بيابان هاي يوتا ذخاير سنگ گچي به شكل پودر وجود دارد . در ايران در بيشتر مناطق ذخاير سنگ گچ وجود دارد . ذخاير سنگ گچ ايران داراي كيفيت هاي مختلف و با شرايط گوناگون زمين شناسي مي باشند .در سال هاي اخير توسط فرآيندهاي بر روي دي اكسيد گوگرد خارج شده از سكوهاي خروج گاز طبيعي گچ مصنوعي با كيفيت بالا توليد شده است . اين نوع گچ مصنوعي كه با نام گچ دو گوگردي نيز ناميده مي شود مي تواند به عنوان مكمل محصولات گچي معدني بكار گرفته شود .ذخاير سنگ گچ شناسائي شده در جهان بالغ بر 3/3 ميليارد تن تخمين زده شده اند.

منشا ذخایر سنگ گچ

سنگ گچ در بسیاری از نقاط دنیا یافت می شود. ذخایر سنگ گچ بصورت لایه های تخت با ضخامتی در حدود 6 تا 8 فوت روی هم قرار گرفته اند.و اغلب دربین این لایه ها سنگ آهک یا سنگ رسی نیز قرار گرفته است .ذخایر سنگ گچ میلیونها سال قبل زمانی که آب شور اقیانوسها بیشتر سطح زمین را پوشانده بودند تشکیل گردیده است . زمانی که آب اقیانوسها عقب نشینی کردند ودر میان خشکی محصور شدند مرداب ها شکل گرفتند وبا ادامه این تبخیر این آب ها شورتر وشورتر شدند و هنگامی که این نمک ها رسوب کردند به ترتیب ترکیبات مختلفی را تشکیل دادند که یکی از آنها سنگ گچ بود . با گذشت سال ها این ذخایر نمکی با گیاهان پوسیده و سایر مواد معدنی ترکیب شده و سرانجام حاصل کار تشکیل سنگ های لایه لایه بود که بطور متناوب یک لایه آن سنگ گچ و لایه دیگر آن سنگ آهک بود که کل این لایه ها با حجم زیادی از ذخایر یخی پوشیده شده بود .سنگ گچ بصورت تجاری هم از معادن روباز وهم از معادن زیرزمینی نزدیک سطح زمین استخراج می گردد .رگه های گچ بندرت دارای ضخامتی بیش از 20 فوت می باشند .گچ یک کانی غیرفلزی است که به شکل سنگ در طبیعت موجود می باشد. این کانی از نظر وزنی متشکل از 79.1 درصد سولفات کلسیم و 20.9 درصد آب می باشد . شیمی دان ها آن را سولفات کلسیم هیدراته می نامند زیرا که یک مولکول از سولفات کلسیم با دو مولکول آب ترکیب شده است . فرمول شیمیایی آن CaSo4  2H2o  می باشد. از نظر حجمی نزدیک به 50 درصد ساختار معدنی آن را آب تشکیل می دهد. با این وجود این آب کاملا خشک وبه آب تبلور مشهور می باشد . این آب را می توان با یخ مقایسه کرد چرا که یخ نیز آبی است که به شکل بلور می باشد. اما در این میان یک تفاوت مهم وجود دارد زمانی که یخ در معرض حرارت با دمای 32  درجه فارنهایت  قرار  می گیرد  شروع  به  ذوب  شدن  می کند  و به  آب تبدیل می شود اما آب تبلور موجود در سنگ گچ تا زمانی که در معرض حرارت بالای 212 درجه فارنهایت قرار نگیرد تغییری نمی کند ولی در این درجه حرارت آب تبلور تغییر شکل داده و به بخار  تبدیل  می شود  و  درست همانند  بخاری  که  از  آب  در  دمای  212  درجه  فارنهایت بر می خیزد از سنگ گچ خارج می شود .
در حالت خلوص کامل  سنگ گچ  سفید  رنگ  می باشد  ولی معمولا  سنگ گچ  دارای ناخالصی هایی است که این ناخالصی ها سبب می گردند رنگ سنگ گچ خاکستری  قهوه ای  صورتی و یا حتی تقریبا سیاه به نظر برسد .

منابع تهیه گچ

گچ از پختن و آسیاب کردن سنگ گچ بدست می آید. سنگ گچ از گروه مصالح ساختمانی کلسیم دار است که بطور وفور در طبیعت یافت می شود. و تقریبا ًدر تمام نقاط روی زمین وجود دارد و از لحاظ فراوانی در طبیعت در ردیف پنجم می باشد، سنگ گچ به فرمول  2H2O،Caso4  از سنگهای ته نشستی بوده و به علت میل ترکیب شدیدی که دارد بطور خالص یافت نمی شود. بیشتر به صورت ترکیب با کربن یا اکسیدهای آهن یافت می گردد. سنگ گچ موجود درطبیعت بیشتر مخلوط با آهک و خاک رس است سنگ گچ یا بصورت سولفات کلسیم آبدار یافت می شود که به آن ژیپس ( گچ خام) هم می گویند یا بصورت سولفات کلسیم بدون آب (Caso4) بدست می آید که به آن ایندریت گفته می شود. سولفات کلسیم آبدار به صورتهای مختلف یافت می گردد. بشرح زیر:
  • سنگ گچ مرمری که مصرف گچ پزی نداشته و جزء سنگهای زینتی است و به علت نرمی کار کردن با آن و تراشیدن آن بسیار آسان است و به همین علت از آن برای ساختن وسایل زینتی مانند زیر سیگاری – قاب عکس و غیره استفاده می شود. این صنعت بیشتر درخراسان رواج دارد این نوع سنگ گچ نیز بیشتر دراستان خراسان و مخصوصا ًدراطراف مشهد یافت می شود.
  • سنگ گچ معمولی که غیر بلوری بوده و فراونترین نوع سنگ گچ است و مصرف گچ پزی دارد.
سنگ گچ خالص بی رنگ است، سنگ گچ ترکیب شده با کربن به رنگ خاکستری، سنگ و گچ ترکیب شده با اکسیدهای آهن بیرنگ، زرد روشن، کبود و یا سرخ رنگ می باشد که برحسب نوع اکسید آهن این رنگها متفاوت است.

ویژگی ضد حریق گچ

سنگ گچ  دارای آب زیادی  است  که در  هنگام  قرار  گرفتن در  معرض  حرارت  شدید  آزاد می گردد این ویژگی سبب گردیده است که مصالح ساختمانی ساخته شده از گچ برای جلوگیری از آتش سوزی پیشنهاد داده شوند .زمانی که یک دیوار یا سقف گچ اندود شده در معرض حرارت عادی یک اتاق قرار می گیرد هیچ اتفاقی رخ نمی دهد اما چناچه وسایل یک اتاق طعمه حریق شود حرارت سریعا از 212 درجه فارنهایت بالاترخواهد رفت . با این وجود حرارت آتش هر چقدر که باشد حرارت سقف ها و دیواره های گجی از 212 درجه  فارنهایت بالاتر نخواهد رفت. زیرا در این درجه حرارت آب موجود در گچ شروع به تبخیر می کند وبه صورت بخار آزاد می گردد تا زمانی که تمام آب تبلور ترکیبی خارج گردد . گچ در دمای 212 درجه فارنهایت باقی می ماند واز اسکلت چوبی ساختمان یا هر ماده قابل اشتعالی که بوسیله گچ قابل پوشش باشد محافظت می کند.
البته این محافظت برای مدت زمان محدودی دوام می یابد که این مدت بستگی به ضخامت گچ  دارد البته خود گچ نیز در این فرآیند پخت از بین می رود . با این وجود ساختمان های بیشماری به دلیل همین عملکرد تاخیری گچ در  برابر آتش از نابودی نجات پیدا کرده اند که در این حالت یا گچ از آسیب رساندن آتش به سازه ها جلوگیری کرده است و یا فرصت ارزشمندی را برای اطفا حریق و نجات جان واموال فراهم آورده است .